چاپ        ارسال به دوست

اثرات اعجاب انگیز آنتی اکسیدانها بشناسید

 

غذاهاي گياهي نظير ميوه ها، سبزي ها  و غلات كامل حاوي تركيباتي هستند كه براي سلامت انسان مفيـدنــد. تحقيقــات نشان داده است كه برخي از اين غذاها به عنوان بخشي از يك رژيم غذايي كاملا" سالم مي توانند بسياري از امراض مرتبط با افزايش سن را به تاخير بياندازند. اين مشاهدات تحقيقات را به سمت شناسايي تركيبات فعال زيستي خاص از جمله آنتي اكسيدان ها كه مي تواند باعث بهبود و حفظ سلامت شوند، سوق داده است.

 

آنتي اكسيدان ها در غذا تحـت عنـــوان ويتامين ها، مواد معدني، كاروتنوئيدها و پلي فنل ها يافت مي شوند. بسياري از آنتي اكسيدان ها با رنگ مشخص در ميوه ها مشخص مي شوند از جمله، قرمز تيره در ميوه هايي نظير گيلاس و آلبالو و گوجه فرنگي، نارنجي در هويج، زرد در ذرت، مانگو و زعفران و آبي مايل به بنفش در تمشك و شاتوت و انگور.

معروف ترين تركيبات غذايي كه داراي فعاليت آنتي اكسيداني هستند عبارتند از ويتامين هاي A، C، E، بتاكاروتن، سلنيم معدني و تركيبات ليكوپن.

نقش آنتي اكسيدان ها در سلامت:

مطالعات در خصوص آنتي اكسيدان ها معلوم كرده است كه اين تركيبات براي سلامتي مفيدند. اكسيداسيون يــا از دست دادن الكترون باعث توليــــد تركيبات فعالي به نام راديكال هاي آزاد مي شود كه مي تواند استرس اكسيداتيو يا تخريب در سلول ها را موجب شود.

آنتي اكسيدان ها مي توانند قبل از عملكرد مخرب راديكال هاي آزاد آن ها را پايدار كنند. اثر آن ها همانند تاثير يك بافر بر روي اسيد و حفظ PH خنثي مي باشد. از آنجايي كه اكسيداسيون يك فرآيند طبيعي در بدن است، در مقابل آن بايد آنتي اكسيدان ها وجود داشته باشند تا سلامت بدن حفظ شود.

 

 

 

تحقيقات انجام شده:

بدن در مقابل استرس اكسيداتيو واكنش دفاعي دارد. مادامي كه فشار استرس هاي اكسيداتيو با افزايش سن قوي تر مي شود واكنش دفاعي بدن كم اثرتر مي گردد. مطالعات پيشنهاد مي كنند كه برخي امراض تحليل برنده نظير سرطان، امراض قلبي عروقي، مشكلات شناختي، آلزايمر، بيماري هاي عملكرد سيستم ايمني و تحليل رفتن لكه زرد با راديكال هاي آزاد ارتباط دارند.

مصرف آنتي اكسيدان ها انسان را در برابر تخريب اكسيداتيو محافظت مي كند و داراي اثرات مثبت بــــر ســــلامت است. به عنوان مثال معلوم شده است كه كاروتنوئيد لوتئين و زئاگزانتين در فعاليت هاي آنتي اكسيداني كه موجب افزايش دانسيته لكه زرد در چشم مي شود، نقش دارد. اين فرآيند با مكانيسم ممانعت از توسعه و يا توسط معكوس كردن تحليل لكه زرد باقيمانده انجام مي گيرد.

شواهد در خصوص اين فرضيه كه اثرات مثبت آنتي اكسيدان هاي موجود در انگور، كاكائو، شاتوت و چاي بر سلامت قلب و عروق، بيماري آلزايمر و حتي خطر برخي سرطان ها وجود دارد، رو به افزايش است. تاكنون معلوم شده بود كه آنتي اكسيدان ها تقريبا" يك علاج قطعي براي حفظ سلامت هستند و در تحقيقات بيشتر مكانيسم عمل آنتي اكسيدان ها بررسي شده است. اگر چه تحقيقات اخير براي اثبات وجود يك ارتباط معمول بين شاخص هاي استرس اكسيداتيو و امراض مزمن انجام شده است در حال حاضر هيچ كدام به طور قطع اثبات نشده است. يك حوزه جديد تحقيق كه به مطالعه ژنوم انسان پرداخته است پيشنهاد مي كنــد كه ارتباط بين ژنتيك انساني و رژيم غذايي ممكن است در توسعه امراض مزمن نقش داشته باشد.

اگر چه اين علم هنوز در مرحله ابتدايي است، اما براي درك اين موضوع كه چگونه مواد مغــــذي رژيـــم معمول نظير آنتي اكسيدان ها از طريق تداخلات مواد مغذي و ژن ها بر سلامت اثر مي گذارند، تلاش مي شود.

هنوز شواهد تجربي مستقيم حاصل از آزمون هاي تصادفي دال بر اين كه آنتي اكسيدان ها براي سلامت مفيد هستند وجود ندارد. اين امر منجر به توصيه هاي متفاوت براي جمعيت هاي مختلف شده است. به عنوان مثال، معلوم شده است كه استفاده از مكمل بتاكاروتن به عنوان يك فاكتور زمينه ساز در افزايش خطر سرطان ريه در افراد سيگاري موثر مي باشد. اگرچه اين فاكتور خطر در افراد غير سيگاري رديابي نشده است. اين مطالعات پيشنهاد مي كند كه در خصوص افراد غير سيگاري استفاده از مكمل بتاكاروتن توصيه نشود و اگر مكمل ياري مدنظر است استفاده از يك مكمل حاوي مولتي ويتامين و مواد مغذي كه حاوي آنتي اكسيدان ها نيز باشد براي كل افراد به عنوان توصيه شود.

يك مطالعه مروري بر تحقيقات اخير پيشنهاد مي كند كه تلفيق سبزيجات و ميوه جات تاثيرات سنيرژيك بر فعاليت هاي آنتي اكسيدان دارند كه منجر به كاهش بيشتر خطر امراض مزمن خصوصا" سرطان و امراض قلبي مي شود. زماني، سازمان هاي مسئول سلامتي دريافتند سبزي ها و ميوه ها در كاهش خطر امراض نقش دارند و برنامه هاي عمومي و اجتماعي به منظور تشويق مصرف كندگان براي خوردن هر چه بيشتر سبزي ها و ميوه هاي غني از آنتي اكسيدان توسعه يافت. انجمن قلب آمريكا به افراد بالغ سالم توصيه مي كند "روزانه 5 واحد و بيشتر از سبزي ها و ميوه هاي متنوع بخوريد". انجمن سرطان آمريكا توصيه مي كند "هر روز 5 واحد يا بيشتر ميوه و سبزي بخوريد." طبق گزارش غذا، تغذيه و پيشگيري از سرطان سال 1997 كه توسط سازمـــان جهاني تحقيقـــات سرطان و انستيتوي تحقيقات سرطان آمريكا منتشر شد چشم انداز جهاني چنين مطرح مي شود: "مبارزه عليه سرطان با مراقبت هاي مداوم غذايي و مصرف بالاي سبزي و ميوه"  ميسر مي شود.

 

 

 

از آن جــايـــي كه سبزي ها و ميوه ها غني از آنتي اكسيدان هستند و به بهبود سلامتي مردم كمك مي كند، انستيتوي ملي سرطان آمريكا (NCL) تصميم به راه اندازي بسيج "5 روز براي سلامتي بهتر" گرفت. اين بسيج آموزشي براي افزايش مصرف اين غذاها برنامه ريزي شد.

سازمان غذا و دارو (FDA) ضمن ارائه مضامين علمي معتبر در خصوص رژيم غذايي غني از سبزي و ميوه مخصوصا" آن ها كه حـــاوي فيبر و ويتامين هاي A و C هستند، در خصوص ارتباط مصرف سبزي ها و ميوه ها با سرطان يك ادعاي سلامتي دارد و بسته هاي غذايي كه معيـــارهاي FDA را دارند مي توانند اين ادعا را داشته باشند. "رژيم هاي غذايي كم چربي و غني از سبزي ها و ميوه ها مي تواند خطر بعضي سرطان ها را كاهش دهد".

رژيم هاي غذايي غني از سبزي ها و ميوه ها مي تواند خطر بعضي انواع سرطان و ساير بيماري هاي مزمن را كاهش دهد. اخيرا" راهنماي غذايي آمريكا بيان داشته است: "افزايش دريافت سبزي و ميوه، غلات كامل و شير و لبنيات بدون چربي و كم چربي در سلامت اكثر مردم مفيد مي باشد".

تحقيقات در خصوص خواص مفيد آنتي اكسيدان ها در حال گسترش و توسعه است. جريان شديد تحقيقات اين پيام را در بردارد كه آنتي اكسيدان هاي با منشاء‌غذا شامل سبزي ها، ميوه ها و غلات كامل توانايي كاهش خطر امراض را دارند و بنابراين براي سلامت انسان مفيدند.

 

مثال هايي از تركيبات فراويژه

دسته/تركيبات

منبع

فوايد بالقوه

كاروتنوئيدها

بتاكاروتن

هويج، سبزي هاي مختلف

راديكال هاي آزاد كه مي توانند باعث تخريب سلول شوند را خنثي مي كند و آنتي اكسيدان مدافع و محافظ سلول است

لوتئين، گزانتين

كلم برگ، اسفناج، ذرت، تخم مرغ، مركبات

در حفظ سلامت بينايي مي تواند نقش داشته باشد

ليكوپن

گوجه فرنگي و فرآورده هاي فرآوري شده گوجه فرنگي

در حفظ سلامت پروستات مي تواند نقش داشته باشد

فلاونوئيدها

آنتوسيانيدين ها

انواع توت ها نظير توت فرنگي، تمشك و شاتوت، آلبالو، انگور قرمز

آنتي اكسيدان مدافع و محافظ سلول است و در سلامت عملكرد مغز مي تواند نقش داشته باشد

فلاوانول ها، كاتشين ها، اپي كاتشين ها و پروسيانيدين ها

چاي، قهوه، شكلات، سيب، انگور

در حفظ سلامت قلب مي تواند نقش داشته باشد

فلاوانون ها

مركبات

راديكال هاي آزاد كه مي توانند باعث تخريب سلول شوند را خنثي مي كند و آنتي اكسيدان مدافع و محافظ سلول است

فلاونول ها

پياز، سيب، چاي و بروكلي

راديكال هاي آزاد كه مي توانند باعث تخريب سلول شوند را خنثي مي كند و نيروي دفاعي آنتي اكسيدان محافظ سلول است

پروآنتوسيانيدين ها

شكلات، سيب، توت فرنگي، انگور، شراب، بادام زميني، دارچين

در حفظ سلامت دستگاه ادراري و قلب مي تواند نقش داشته باشد

ايزوتيوسيانات ها

سولفورافان

گل كلم، بروكلي، كلم، تربچه، جوانه بروكلي

به از بين بردن خاصيت سمي تركيبات نامطلوب مي تواند كمك كند و آنتي اكسيدان مدافع و محافظ سلول است

فنول ها

اسيد كافئيك، اسيد فروليك

سيب، هلو، مركبات، برخي سبزي ها

مي تواند آنتي اكسيدان مدافع و محافظ سلول باشد و در حفظ سلامت بينايي و قلب نقش داشته باشد

 

مثال هايي از تركيبات فراويژه

دسته/تركيبات

منبع

فوايد بالقوه

سولفيدها، تيول ها

دي آليل سولفيد، آليل متيل تري سولفيد

پياز، سير، تره فرنگي، موسير

مي تواند به از بين بردن خاصيت سمي تركيبات نامطلوب كمك كند و در حفظ سلامت قلب و عملكرد سيستم ايمني نقش داتشه باشد

دي تيول تيون ها

گياهان تيره شب بو، بروكلي، كلم، كلم برگ چيني

در حفظ سلامت قلب و عملكرد سيستم ايمني مي تواند نقش داشته باشد

غلات كامل

غلات كامل

دانه هاي غله اي

مي تواند خطر بيماري هاي قلبي عروقي، سرطان را كم كند و در كاهش خطر ديابت نقش داشته باشد

 

مثال هايي از ويتامين ها و مواد معدني كه آنتي اكسيدان هستند

ويتامين ها

دريافت هاي مرجع روزانه (DRI)

فعاليت آنتي اكسيداني

منابع

ويتامين A

mg/d  900-300

سلول ها را از راديكال هاي آزاد محافظت مي كند

جگر، لبنيات، ماهي

ويتامين C

mg/d  90-15

سلول ها را از راديكال هاي آزاد محافظت مي كند

مركبات، فلفل زنگوله اي

ويتامين E

mg/d  19-5

سلول ها را از راديكال هاي آزاد محافظت مي كند و به عملكرد سيستم ايمني و ترميم DNA كمك مي كند

روغن ها، غلات غني شده مغزها و تخم آفتابگردان

سلنيوم

m /d     55-20

در محافظت از آسيب سلول ها از راديكال هاي آزاد نقش دارد

انواع مغزها، گوشت ها، غذاهاي گياهي و ماهي تن

 

كلام پاياني:

غالب مطالعات دلالت بر اين دارند كه غذاهاي غني از آنتي اكسيدان فوايد زيادي براي سلامت انسان دارند. نتايج تحقيقات باليني در خصوص مكمل هاي آنتي اكسيدان به اين منتج شده است كه آنتي اكسيدان ها براي سلامتي مفيدند در حال حاضر دولت ايالات متحده و سازمان هاي بهداشتي توصيه مي كنند كه روزانه يك رژيم متنوع با حداقل 5 واحد ميوه و سبزي و 11-6 واحد غلات كه حداقل 3 تاي آن ها غلات كامل باشند، داشته باشيد.

Ref: http://www.ific.org/publicatios

 دفتر بهبود تغذیه جامعه- وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی

 


٠٨:٤١ - يکشنبه ٢٧ آبان ١٣٩٧    /    شماره : ١٤٨٠٤٣    /    تعداد نمایش : ٨٣


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





پربازدید ها

جدیدترین اخبار