چاپ        ارسال به دوست

آیا اطلاعات منتشر شده از فواید استویا واقعیت دارد؟

امروزه به دلیل افزایش بیماری هایی مانند چاقی و دیابت، کاهش کالری مواد غذایی مصرفی مورد توجه قرار گرفته است. کالری را می‌توان از طریق جایگزین کردن شکر با شیرین کننده‌های کم کالری کاهش داد. در ابتدا استفاده از شیرین کننده های مصنوعی به جای شکر از جمله ساخارین، آسه سولفام و... مورد توجه قرار گرفت. اما در سال‌های بعد مشخص شد که مصرف این شیرین کننده‌ها بدون ضرر نیست. بنابراین توجه به سمت شیرین‌کننده‌های طبیعی مانند استویا جلب شد.

استویا (Stevia rebaudiana) بوته‌ای است که بومی شمال پاراگوئه، برزیل و آرژانتین است که در حال حاضر در سایر نقاط جهان از جمله کانادا و بخشی از آسیا و اروپا نیز رشد کرده است. ترکیبات فعال آن عبارتند از استویول گلیکوزیدها (به طور عمده استویوسید و ربودیوزید) که 30 تا 150 برابر شیرین تر از شکر هستند. بدن نمی‌تواند گلیکوزیدها را در استویا متابولیزه کند بنابراین مانند برخی از شیرین کننده های مصنوعی فاقد کالری هست.

بعضی از افراد به خاطر اهداف پزشکی از قبیل کاهش فشار خون، درمان دیابت، سوزش سر دل، سطح بالای اسید اوریک در خون، تحریک ضربان قلب و... از استویا استفاده می‌کنند. عصاره برگ استویا به عنوان شیرین‌کننده در ژاپن، کره جنوبی، مالزی، تایوان،روسیه، مکزیک، پاراگوئه، اروگوئه، ونزوئلا، کلمبیا، برزیل و آرژانتین مجاز است ولی در ایالات متحده، برگ و عصاره استویا برای استفاده به عنوان شیرین کننده تایید نمی شود، اما می توان آن را به عنوان یک مکمل غذایی و یا در محصولات مراقبت از پوست استفاده کرد. در دسامبر 2008، سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) تنها برخی استویول گلیکوزیدها در استویا مانند ربودیوزید را به عنوان یک مکمل افزودنی خوراکی را تایید کرد.


فواید و اثربخشی:

سطح شواهد در سطح بالایی از نظر علمی نیست و در سطح  insufficient evidence یا "شواهد ناکافی" قرار می‌گیرد.

دیابت: تحقیقات در مورد این‌که استویا چگونه ممکن است قند خون افراد مبتلا به دیابت را تحت تاثیر قرار دهد، متناقض است. برخی از مطالعات اولیه نشان می‌دهد که مصرف 1000 میلی گرم روزانه عصاره برگ استویا حاوی 91٪ استویوسید ممکن است در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 سبب کاهش قند خون به میزان 18 درصد پس از غذا شود. با این وجود، تحقیقات دیگر نشان می‌دهد که مصرف 250 میلی گرم استویوسید سه بار در روز، میزان قند خون و یا HbA1c را پس از سه ماه درمان کاهش نمی دهد.

فشار خون بالا: این‌که استویا چگونه فشار خون را تحت تاثیر قرار دهد مشخص نیست. برخی تحقیقات نشان می‌دهد که مصرف روزانه 750 تا 1500 میلی گرم استویوسید، فشار خون سیستولیک و دیاستولیک را کاهش می‌دهد با این حال، تحقیقات دیگر نشان می دهد که مصرف استویوسید فشار خون را کاهش نمی دهد.

فواید دیگری از تاثیر استویا بر مشکلات قلب، سوزش سر دل، کاهش وزن، احتباس آب و...  بیان شده که برای رد یا اثبات آن نیاز به تحقیقات بیشتری است و شواهد کافی تا کنون در اختیار نیست.

اثرات جانبی و ایمنی

برخی از افرادی که استویا یا استویوسید مصرف می‌کنند، ممکن است نفخ و حالت تهوع را تجربه کنند. افراد دیگر احساس سرگیجه، درد عضلانی و بی حسی را گزارش کرده اند.

استویا و مواد شیمیایی موجود در استویا از جمله استویوسید و ربودیوزید، زمانی که به صورت خوراکی و به عنوان یک شیرین کننده در غذاها مصرف می شوند احتمالا ایمن هستند. ربودیوزید به طور کلی به عنوان وضعیت امن (GRAS) در ایالات متحده به عنوان یک شیرین کننده برای غذا شناخته شده است. استویوسید در تحقیقات در دوزهای تا 1500 میلی گرم در روز به مدت 2 سال به صورت ایمن مصرف شده است.

هشدارها:

بارداری و شیردهی: هیچ گونه شواهد قابل اطمینانی مبنی بر بی‌خطر بودن مصرف استویا در بارداری و شیردهی وجود ندارد. بنابراین توصیه می‌شود از مصرف استویا در بارداری و شیردهی اجتناب شود.

آلرژی به پیرگیاه Ragweed)) و گیاهان مرتبط: استویا جز خانواده کاسنیان (Asteraceae) یا مرکبان (Compositae) است. این خانواده شامل پیرگیاه Ragweed))، گل داودی، گل همیشه بهار، گل آفتابگردان و بسیاری از گیاهان است. به صورت فرضیه بیان شده افرادی که نسبت به یک گیاه از یک خانواده حساسیت دارند ممکن است به سایر گیاهان از آن خانواده نیز حساسیت داشته باشند.

دیابت: برخی از تحقیقات نشان می دهد که برخی از مواد شیمیایی موجود در استویا ممکن است سطح قند خون را پایین بیاورند با این حال، بعضی تحقیقات خلاف این مسئله را نشان می‌دهد. اگر دچار دیابت هستید و از استویا استفاده می کنید قند خون خود را دقیقا بررسی کنید و یافته های خود را به پزشک خود گزارش دهید.

فشار خون پایین: اگرچه مشخص نیست که برخی از مواد شیمیایی در استویا می توانند فشار خون پایین را کاهش دهند اما این نگرانی وجود دارد که ممکن است در صورت مصرف، فشار خون پایین بدتر شود و در درمان مداخله ایجاد کند. در فشار خون خیلی پایین بهتر است اجتناب شود.

تداخل دارویی: داروهای ضد دیابت، ضد فشارخون و لیتیوم ممکن است با استویا تداخل داشته باشند.

دوز و میزان مصرف: FDA مقدار مجاز مصرف استویا را ۴ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن فرد در روز تعیین کرده است با این حال دوز مناسب از استویا بستگی به عوامل متعددی نظیر سن، سلامتی و چندین شرایط دیگر دارد و به یاد داشته باشید که محصولات طبیعی همیشه لزوما ایمن نیستند و دوز آنها می تواند مهم باشد.

در انتها یادآوری می‌شود که در هنگام خرید محصولات استویا به این نکته توجه داشته باشید که تنها ترکیب خاصی از استویا (نوعی از استویول گلیکوزید) تایید شده است و برگ استویا مورد تایید سازمان FDA نمی‌باشد.

ترجمه و تنظیم:علی رضا زارعی نسب کارشناس تغذیه

منبع :

سایت FDA (سازمان غذا و دارو آمریکا)

سایت معتبر پزشکی Webmd

 


١٠:٤٤ - شنبه ٢٤ فروردين ١٣٩٨    /    شماره : ١٥٠٦٠٤    /    تعداد نمایش : ٢٤٦


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر: