چاپ        ارسال به دوست

با دنیای نوشیدنی ها آشنا شوید

نوشيدني ها، بخش مهمي از نياز روزانه بدن را به مایعات برای سوخت و ساز مواد تامين مي کنند. همانگونه که انتخاب يک نوشيدني مفيد و مغذي تأثير مطلوبي در سلامت شخص دارد، عدم دقت در انتخاب آن نیز مي تواند سلامت را به خطر اندازد. نوع آشاميدني بايد متناسب با آب و هوا انتخاب شود زيرا مصرف اين مواد در تغيير درجه حرارت پوست نيز اثر دارد به اين ترتيب که نوشيدني هاي گرم سبب افزايش جريان خون زير پوستي شده و در نتيجه شخص احساس گرما مي کند. عکس اين عمل با آشاميدن نوشيدني هاي خنک اتفاق مي افتد. استفاده از آب ميوه ها و سبزي هاي تازه و خنک، موجب نشاط روح و تقويت جسم مي شود.

 مقدار کل آب بدن مردان با وزن متوسط (70 کيلو گرم) تقريباً 40 ليتر است و حدود 57% کل وزن بدن آن ها را تشکيل مي دهد. در يک نوزاد مقدار کل آب تا 75% وزن بدن نیز می رسد اما اين مقدار تا سنين پيري کاهش مي يابد.در چاقي نسبت درصد آب بدن به 45 % کاهش مي يابد. حدود دو سوم آبي که روزانه از راه دهان وارد بدن مي شود به شکل آب خالص يا نوع ديگري از نوشيدني ها است و بقيه از راه غذا به بدن مي رسد.


 توصيه هاي كلي در مصرف مايعات بنا به موقعيت، جنس و وضعيت سلامت افراد عبارتند از:

·  به طور متوسط مصرف 8 لیوان مایعات  )ترجیحا آب(  در روز برای بالغين توصیه می شود.

·  نیاز روزانه مردان به مایعات حدود یک لیتر بیش از زنان است.

·  مادران شیرده حدود 1-75/0 لیتر بیش از سایر زنان نیاز به مصرف مایعات جهت تامین آب مورد نیاز بدن و تولید شیر دارند.

· مصرف مایعات کافی در سنین بالای 55 سال مورد تاکید است. این گروه سنی بیشتر مستعد عدم تعادل آب و الکترولیت در بدن خود به علل مختلف از جمله کاهش احساس تشنگی، کاهش عملکرد قلب و کلیه، کاهش تحرک بدنی و استفاده از داروهای مدر، ملین و سایر داروها هستند.

· در خانم هاي باردار به قطع و يا محدود كردن مصرف برخي نوشيدني ها از جمله قهوه، چاي، نوشابه هاي گازدار و ساير نوشيدني هاي حاوي کافئين تاكيد شده و آب به عنوان بهترين نوشيدني معرفي شده است. همچنين توصيه مي شود در مواقعي كه تهوع صبحگاهي وجود دارد از مايعات، بين وعده هاي غذايي استفاده شود و نه همراه غذا.

· در صورت بروز يبوست که به علت کم شدن حرکات لوله گوارش ايجاد مي شود، براي کمک به تنظيم حرکات روده ها توصيه مي شود همراه با غذاهاي پر فيبر مانند نان سنگک، حبوبات و غلات مقادير زيادي مايعاتي همچون آب یا آب ميوه طبیعی مصرف شود.

·  نوشیدنی های رژیمی نوشیدنی هایی هستند که امروزه در بازار اقصی نقاط جهان ارائه و مورد استقبال عموم به ویژه افراد چاق واقع شده اند. نوشیدنی های رژیمی حاوی شیرین کننده های مصنوعی بوده و در مادران باردار، مبتلایان به بیماری فنیل کتونوری و همچنین افرادی که عادت به مصرف مکرر این نوشیدنی ها دارند می توانند خطر ساز باشند به شکلی که خطر زایمان زودرس را در خانم های باردار افزایش دهند. از طرف دیگر مصرف نوشابه های گازدار رژیمی نه تنها موجب کاهش وزن نمی شود، بلکه افزایش وزن را نیز به علت تحریک اشتها به دنبال خواهد داشت. مردم اغلب اوقات برای رعایت رژیم لاغری، به اشتباه نوشیدنی های رژیمی مصرف می کنند یعنی برای کاهش وزن یا جلوگیری از چاقی به جای نوشابه های معمولی، نوشابه های رژیمی می نوشند، در حالی که علت اصلی چاقی، نوع نوشابه نیست، بلکه مقدار و نوع رژیم غذایی افراد است. به عبارت دیگر نمی توان هر نوع و هر مقدار از مواد غذایی را مصرف کرد و ادعا کرد که چون نوشابه رژیمی مصرف می شود، چاقی را به دنبال نخواهد داشت. بنابر این باید توجه داشت که جایگزین کردن نوشابه های رژیمی انتخاب مناسبی برای پیشگیری و کنترل چاقی نیست.

·  افرادي که فعاليت بدني شديد داشته يا در معرض آب و هواي گرم قرار دارند بايد مايعات بیشتری مصرف کنند.

·  به مصرف مايعات به ويژه در سنين بالاي 55 سال نيز تاکيد مي شود. در افراد مسن، مصرف روزانه حداقل 6 ليوان مايعات براي تامين آب بدن ضروری است زيرا اين افراد عليرغم نياز واقعي به مايعات، كمتر احساس تشنگي مي كنند و به همين دليل بيشتر مستعد كم آبي بدن و يبوست هستند.

· به طور کلي آب بهترين نوشيدني است و بايد بخش اعظم مايعات دريافتي ما را تشکيل دهد. نوشابه ها، شربت ها و آب ميوه هاي صنعتي، شکر بسيار زياد و ويتامين و املاح معدني بسيار کمي دارند. به عبارت ديگر مقدار انرژي بالايي داشته و در عين حال، به ندرت حاوی مواد مغذي هستند. چاي و قهوه مي توانند تامين كننده بخشي از مايعات بدن باشند اما كافئين موجود در آن ها اثر ادرار آور داشته و ممکن است سبب کاهش آب بدن شود. لذا توصيه مي شود در موارد کمبود آب بدن و نیاز به نوشیدن مایعات، آب به عنوان بهترین نوشیدنی مصرف شود.

·  يك راه براي اطمينان از كفايت مصرف مايعات در روز، توجه به خصوصيات ادرار دفعي هر روز است. ادرار بايد پرحجم، روشن و بي بو باشد.

·  مقدار کالری نوشیدنی ها بسیار متفاوت است. حجم مصرف روزانه برخی نوشیدنی ها مانند آب میوه های صنعتی و نوشابه های گازدار و کالری به دست آمده از طریق این نوشیدنی ها بالاست. برخي نوشیدنی ها مانند شیر کم چرب یا بدون چربی، دوغ و یا آب میوه تازه (طبیعی) حاوی ریزمغذی های اساسی به همراه کالری هستند. آب و سایر نوشیدنی های غیر شیرین مانند چای و قهوه می توانند مقداری از مایعات مورد نیاز بدن را تامین کنند و حاوی کالری اضافه نیز نیستند. برای محدود کردن مقدار کالری دریافتی و داشتن وزن متعادل و مناسب توصیه می شود آب و سایر نوشیدنی های فاقد کالری یا دارای کالری اندک نوشیده شود.


دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی

 


٠٨:٠٣ - سه شنبه ٢٣ بهمن ١٣٩٧    /    شماره : ١٤٩٦٣٦    /    تعداد نمایش : ٣٨٧


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر: