چاپ        ارسال به دوست

تغذيه دوران بارداري

تغذيه دوران بارداري

جنيــن رشــــد بسيــار سريعي دارد و وزن او از يك گرم در 8 هفتگي به 3200 گرم در هفته چهلم مي رسد. جنين براي چنين رشدي، احتياج به انواع مواد مغذي دارد كه بايد از طريق تغذيه صحيح مادر تامين شود.

سوء تغذيه طولاني در دوران پيش از بارداري و بارداري، مي تواند باعث سوء تغذيه جنين شود و در نتيجه ممكن است وزن نوزاد هنگام تولد از حداقل قابل قبول (2500 گرم) كمتر باشد. با وجود اين، داشتن رژيم مخصوص و جداگانه براي زنان باردار لازم نيست و آن ها مي توانند از غذاي خانواده به مقدار كمي بيشتر از برخي گروه هاي غذايي نسبت به دوران قبل از بارداري مصرف كنند.

در صورتي كه مادر غذاي كافي و مناسب بخورد، روند وزن گيري او در دوران بارداري مطلوب خواهد بود و افزايش اشتهاي مادر در اين دوران راهنماي خوبي است.

وزن گيري در دوران بارداري

وزن گيري بايستي از طريق رژيم غذايي متعادل از غذاهاي متداول كه از همه گروه هاي غذايي انتخـاب شــده باشـــد صورت گيرد. بين ماه سوم بارداري تا زمان زايمان، افزايش وزن جنين سرعت زيادي مي گيرد (حدود3500گرم) بنابراين وزن گيري مناسب مادر در سه ماهه دوم و سوم متضمن سلامت مادر در آينده مي باشد.

در صورتي كه تغذيه مادر باردار در دوران بارداري كافي باشد، افزايش وزن مطلوبي خواهد داشت. اين افزايش وزن مربوط به رشد جنين، جفت، رحم، افزايش حجم خون، ذخاير چربي و اندازه پستانها است. توصيه هاي مربوط به افزايش وزن مطلوب دوران بارداري يكي از اقدامات اساسي در مراقبتهاي اين دوران است كه بايد در اولين مراجعه و پس از تائيد حاملگي مادر صورت گيرد. زنان باردار در هر شرايط بدني كه باشند (لاغر، طبيعي يا چاق)  بايستي افزايش وزن داشته باشند ولي ميزان افزايش وزن آنها بايد تحت نظر كاركنان بهداشتي  يا پزشك كنترل شود.

با توجه به وضعيت بدني مادر يعني لاغر، طبيعي يا چاق بودن او در ابتداي بارداری و يا قبل از آن ميزان افزايش وزن توصيه شده متفاوت است. بطوري كه زنان لاغر نياز به افزايش وزن بيشتر و زنان چاق نياز به افزايش وزن كمتر دارند.

رژيم غذايي مناسب براي دوران بارداري

تغذيه مادر باردار بايد متعادل و متنوع باشد و از كم خوري و پرخوري پرهيز كند. مطلب مهم اين است كه زن باردار بايد بيش از زماني كه حامله نبوده غذا بخورد. توصيه هاي زير در اين مورد مفيد  است:

1- مادران باردار بايد روزانه 3 الي 4 واحد از گروه شير و لبنيات، 3 واحد از گروه گوشت و حبوبات، تخم مرغ و مغزها، 3 الي 4 واحد از  ميوه ها و 4 تا 5 واحد از گروه سبزي و حدود 7 تا 11 واحد از گروه نان و غلات مصرف كنند.

2- در صورتي كه مادر باردار نوجوان است، بهتر است مقدار مصرف گروه شير و لبنيات او 5 تا 6 واحد باشد.

3- مصرف غلات سبوس نگرفته مانند نان سنگك و مخلوطي از غلات و حبوبات (عدس پلو، لوبيا پلو) مفيدتر است.

4- مقدار مناسب مايعات در اين دوران 6 تا 8 ليوان است.

5- مادران باردار بايد از نمك يددار و به مقدار كم استفاده كنند و از مصرف بي رويه غذاهاي شور مانند انواع شورها (خيارشور، آجيل شور) و نمك زياد پرهيز كنند.

6- مادر باردار به محض اطلاع از بارداري تا انتهاي بارداري، بايد يك عدد قرص اسيد فوليك مصرف كند.

7- از پايان ماه 4 بارداري تا زمان زايمان يك عدد كپسول مولتي ويتامين ساده يا مولتي ويتامين مينرال لازم است مصرف شود. اگر كپسول مولتي ويتامين حاوي اسيد فوليك باشد بايد مصرف قرص اسيد فوليك را قطع كرد.

8- مادران باردار بايد از پايان ماه چهارم (انتهاي هفته 21) بارداري تا 3 ماه پس از زايمان روزانه يك عدد قرص آهن مصرف كند. لازم به ذكر است اگر مصرف قرص آهن سبب ايجاد دل درد، تهوع، استفراغ و يا ساير حالات عدم تحمل براي مادر شود بهتر است قرص همراه با ناهار يا شام ميل شود. تا از ايجاد اين عوارض جلوگيري شود. در هر حال هيچ گاه نبايد مصرف قرص آهن را قطع كرد زيرا بعد از گذشت چند روز معمولا" اين عوارض برطرف خواهد شد.

چند توصيه مهم

-    براي اين كه معلوم شود زن باردار وزن گيري كافي داشته است بايد طبق برنامه زمان بندي شده براي اندازه گيري وزن به مراكز بهداشتي درماني مراجعه كند. در حين اين مراجعه ها فشارخون زن باردار نيز اندازه گيري مي شود.

-    زنـــان باردار و شيرده به حمايت خانواده، دوستان و جامعه نياز دارند و اين موضوع به ويژه در خانواده هاي كم در آمد اهميت زياد دارد تا بدين وسيله ميزان مناسبي از غذاي موجود در خانواده صرف تغذيه آنان شود.

-       تميز نگه داشتن بدن و لباس در اين دوره ضروري است. پوشيدن لباس آزاد و راحت و كفش تخت و راحت در دوران بارداري توصيه مي شود.

-    قدم زدن و استفاده از هواي آزاد و نور مستقيم آفتاب به مدت حداقل 10 دقيقه در طول روز (نه از پشت شيشه) براي سلامت مادر و جنين لازم است.

-    واكسينـــاسيون عليه بيماري كزاز براي مادران باردار ضروري است و اولين نوبت آن در هر يك از ماه هاي بارداري مي تواند باشد. دومين تزريق بايد به فاصله يك ماه بعد از تزريق اول انجام گيرد.

-       در ماه هاي آخر بارداري، مادر بايد استراحت كافي داشته باشد و از كارهاي سخت بدني بپرهيزيد.

-    مادراني كه در دوران بارداري و به خصوص در سه ماهه آخر به اندازه كافي وزن اضافه نكرده اند، مي توانند از نان، پلو، ماكاروني، سيب زميني و چربي ها بيشتر استفاده كنند.

-       مادران باردار بايد از كشيدن سيگار خودداري كنند و در معرض دود سيگار نيز قرار نگيرند و تا حد امكان از رفتن به جاهاي شلوغ و آلوده به دود سيگار خودداري كنند.

-       استفاده از دارو بدون تجويز پزشك در دوران بارداري زيان آور و خطرناك است.

-       عكسبرداري طبي در دوران بارداري، به ويژه در سه ماهه اول ممنوع است، مگر در شرايط استثنايي و با تائيد پزشك و در نظر گرفتن مراقبت هاي لازم.

-    افزايش بيش از حد يا ناكافي وزن، لكه بيني، ورم دست و پا، سردرد، سرگيجه، افزايش فشارخون و يا تاري ديد از مسائلي هستند كه بايد هر چه زودتر به اطلاع پزشك رسانده شوند.

-       افزايش ناگهاني وزن خطرناك است و نياز به ارجاع به پزشك دارد.

-       رژيم لاغري در دوران بارداري توصيه نمي شود.

شناسايي مادران باردار در معرض خطر سوء تغذيه

هر چنــد راه دقيقي براي شناسايي مادران باردار در معرض خطر سوء تغذيه وجود ندارد، ولي از نشانه هاي زير مي توان به سوء تغذيه آنان مشكوك شد:

-       كم بودن وزن مادر قبل از حاملگي

-       كم بودن ميزان افزايش وزن مادر در دوران بارداري

-       كوتاهي قد مادر (كمتر از 145 سانتي متر)

-       سابقه تولد نوزاد كم وزن

-       حاملگي قبل از 18 سالگي و بعد از 35 سالگي

-       حاملگي هاي مكرر خصوصا" با فاصله كم

-       ناآگاهي مادر از تغذيه صحيح در دوران بارداري

-       زنان خانواده هاي كم درآمد، بي كار يا بدون زمين

-       ابتلا مادر به بيماري هاي مزمن نظير بيماري هاي قلبي، كليوي، ديابت و فشارخون

-       ابتلا مادر به بيماري هاي مختلف نظير مالاريا و سل

-       محروم بودن مادر از خدمات و مراقبت هاي دوران بارداري

-       فعاليت بدني زياد مثل كار سخت در مزرعه و يا ايستاده بودن مادر به مدت طولاني در كارگاه

تلاش در جهت رفع اين عوامل به كاهش تعداد نوزادان كم وزن در جامعه خواهد انجاميد. بنابراين تمام زناني كه به سوء تغذيه مشكوك هستند به مراقبت هاي ويژه نياز دارند و بايد به پزشك ارجاع داده شوند.

 


٢٣:٣٧ - سه شنبه ٣١ فروردين ١٣٩٥    /    شماره : ١٣٠٨٨٦    /    تعداد نمایش : ١١١٨


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





پربازدید ها

جدیدترین اخبار