• 1399/09/16 - 10:54
  • 482
  • زمان مطالعه : 3 دقیقه

روی عنصری مهم برای رشد و بلوغ

روی (Zinc) یک ماده معدنی ضروری است که در واکنشهای بسیاری در بدن انسان نقش داشته و کمبود آن باعث عوارض جدی می گردد.

عنصر روي از اوايل دهه 1900 به عنوان يك ماده مغذي شناخته شد. اولين تحقيقات كمبود روي در انسان مربوط به اواخر دهه 1950 و اوايل دهه 1960 مي باشد كه نشان داد تعويق رشد، ضايعات پوستي، نارسايي بلوغ جنسي در نوجوانان پسر ايراني و مصري مربوط به كمبود روي است.

مقدار ریزمغذی روي در بدن 5/1 تا 5/2 گرم است و بخش اعظم آن در عضلات، استخوان ها و كبد تجمع يافته و بخش كوچكي نيز در ناخن، پوست و مو يافت مي شود. عنصر روي در بدن نقش مهمي در ساختمان بيش از 300 آنزيم دارد و كمبود آن مي تواند اختلالات متعددي در متابوليسم و عملكرد ارگان ها ايجاد نمايد. نياز به عنصر روي در دوران كودكي به علت رشد سريع حياتي است. ديده شده است كه مكمل روي تاثير مثبتي بر رشد كودكان دچار كوتاه قدي تغذيه اي داشته است.

كمبود روي در كودكان مي تواند سرعت رشد را كاهش دهد. همچنين، كمبود روي با تغييراتي در حس بويايي و چشايي همراه است و سبب بي اشتهايي و كاهش وزن مي شود. مطالعات متعددي نشان داده است كه عنصر روي بر قدرت يادگيري تاثير قابل ملاحظه اي دارد .

كمبود روي در دوران بارداري عوارضي مانند سقط جنين، نقص عضو مادرزادي، وزن كم در زمان تولد، زايمان دير يا زورد هنگام را به دنبال دارد. به دليل نقش روي بر سيستم ايمني، كمبود آن مقاومت در برابر بيماري ها را كاهش مي دهد و به ويژه در كودكان موارد ابتلا به بيماري هاي شايع دوران كودكي از جمله بيماري هاي تنفسي و اسهالي افزايش مي يابد. كودكان دچار كمبود روي بيشتر در معرض عفونت ها قرار دارند. تاخير در بلوغ جنسي از ديگر عوارض كمبود روي به شمار مي رود.

منابع غذايي روي: روي در تمام مواد غذايي حيواني و گياهي كه منبع خوب پروتئين هستند، وجود دارد. منابع غني روي عبارتند از صدف، جگر و انواع گوشت ها به ويژه گوشت قرمز (گوشت مرغ و ماهي هم حاوي روي هستند اما ميزان روي در گوشت قرمز بيشتر است)، تخم مرغ، حبوبات مانند لوبيا و عدس، غلات سبوس دار، شير و مواد لبني، انواع مغزها مانند بادام زميني، گردو، بادام و فندق. به طور كلي قابليت جذب روي از منابع حيواني بيشتر از منابع گياهي است و در صورتي كه قسمت اعظم روي دريافتي از منابع گياهي تامين شود نياز به اين ريزمغذي افزايش مي يابد. به طور كلي قابليت جذب روي از گوشت 4 برابر غلات است. فيبر و فيتات از مهمترين عوامل كاهش جذب روي ازرژيم غذايي هستند و در صورتي كه مقدار كمي پروتئين حيواني در وعده غذايي وجود داشته باشد، جذب روي از غذاهاي حاوي فيتات افزايش مي يابد.

برای پیشگیری از کمبود روی چه باید کرد؟

  • توجه به برنامه غذایی روزانه ومصرف غذاهای حاوی روی بخصوص غذاهای با منابع حیوانی برای تامین نیازروزانه مهمترین راه پیشگیری ازکمبود روی است
  • انواع مغزها را به عنوان میان وعده های سالم بویژه دربرنامه غذایی کودکان ،نوجوانان وزنان باردار می توان بکاربرد در این صورت نه تنها بخشی از روی مورد نیاز روزانه بلکه بخشی ار آهن نیز تامین می شود.
  • از نانهایی که در فرایند پخت آنها جوش شیرین بکار نرفته و خمیر آنها ورآمده استفاده کنید. تخمیرمنجر به تولید آنزیم فیتاز شده وموجب کاهش فیتات موجود در این موادغذایی می شود.بد نیست بدانید که نانهایی که خمیر آنها ور نیامده بدلیل مهار نشدن فیتاتاز از جذب روی وعده غذایی بشدت جلوگیری می کنند. پس سعی کنید از نانهایی که در فرایند پخت آنها جوش شیرین بکار نرفته و خمیر آنها ورآمده استفاده کنید.

افزودن روی به خاک ومواد غذایی :

تحقیقات انجام شده در بخش کشاورزی فقیر بودن خاکهای کشور را از ریزمغذی روی نشان داده است . این موضوع بدین معنی است محصولات غذایی نیز از نظرروی فقیرند و مسئولین کشور باید تقویت ویا به عبارت دیگر غنی سازی خاک با روی را مدنظر قرار دهند و تا زمانی که این برنامه به سرانجام نرسیده است غنی سازی موادغذایی عمده  با ریزمغذی روی راهکاری است که باید به اجرا گذاشته شود. مصرف غذاهای غنی شده با روی  می تواند بخشی از روی مورد نیار بدن را تامین کند.

منبع: دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت

 

  • گروه خبری : ریزمغذیها,ویتامین ,املاح معدنی
  • کد خبر : 156796

نظرات

0 نظر برای این مطلب وجود دارد

نظر دهید